Sử dụng được kết quả công nhận tốt nghiệp trung học phổ quát làm căn cứ cho tuyển sinh của các cơ sở giáo dục nghề và giáo dục đại học
Ở giáo dục đại học, giáo dục chuyên nghiệp cũng vậy. Điều đó đã dẫn đến thực tiễn: Cơ quan, DN, tổ chức từ khước tiếp thụ sinh viên tốt nghiệp các trường NCL. Có một thực tại, trong khối giáo dục ĐH và TH chuyên nghiệp, phần lớn các trường NCL chưa có chất lượng cao, thậm chí nhiều trường NCL chưa thực hành đúng cam kết khi thành lập, nhất là cơ sở vật chất và hàng ngũ giảng dạy.
(Đề xuất của Bộ GDĐT trong đề án đổi mới giáo dục). Có tháo gỡ khó khăn cho trường NCL? - Trong cảnh ngộ phải “vơ bèo gạt tép” cho tuyển sinh đầu vào, khó khăn đối với các trường CĐ, ĐH ngoài công lập đang rất lớn.
Điều đó sẽ được chỉnh đốn. HCM) phải gạt bớt số người đăng ký học đi, trong khi các trường khác thì HS đăng ký tuyển rất ít? Lâm vào khó khăn, bản thân các trường NCL phải tự nhìn lại mình. Trong khi Nhà nước chưa đủ điều kiện (và ngay cả khi đủ điều kiện) cũng đều phải chú ý đến XHH giáo dục.
Điều đó là sai trái. Hiện nay, ở Việt Nam, phần đông vẫn cho rằng việc học tập của các em HS phụ thuộc hoàn toàn vào nhà trường. Trên thế giới, ví dụ Colombia, ở một số vùng có chương trình GD “Nhà trường và cà phê”, vày tại các vùng này, việc trồng, chế biến, kinh doanh xuất khẩu cà phê là thế mạnh.
Đó là điều mà bản thân công tác quản lý GD cũng như cơ sở GD NCL phải nghiêm túc nom, rút kinh nghiệm để chỉnh đốn. Từ trước tới nay, mỗi trường, mỗi cơ sở đào tạo thường “đóng khung” trong khuôn viên của mình, ít có sự liên thông, phối hợp với gia đình và tầng lớp. Tuy nhiên, giờ đa số các trường NCL lại đang lâm vào cảnh ngộ vô cùng khó khăn, nhất là ở bậc cao đẳng, đại học (CĐ,ĐH). Theo thống kê của một số nhà khoa học giáo dục trên thế giới, 60% thành tích học tập của HS phụ thuộc vào gia đình.
Các chương trình không liên thông với nhau. Đề án không nói bỏ thi đại học. Có trường phối hợp đào tạo với các DN, vùng KT trọng điểm, ngành nghề mũi nhọn rất tốt; nhưng cũng có nhiều trường chưa làm được điều đó. Ảnh: Q. Đó là điểm nhấn rất quan trọng của đề án đổi mới GD lần này.
Một mặt của GD là quá nặng và thừa, mặt khác lại thiếu. Trước đây có ngành khoa học nào thì trong nhà trường có môn học đó. Tại sao trong khi khối GD phổ biến NCL thu hút rất lớn HS thì khối CĐ, ĐH lại không? Tại sao ở Hà Nội và TP HCM, HS đăng ký học ở trường NCL chất lượng cao rất khó (trường Đoàn Thị Điểm ở HN…; trường Nguyễn Khuyến, Trương Vĩnh Ký ở TP HCM…)? Chính vì các trường NCL đó đã vô cùng chú trọng đến chất lượng đào tạo.
Còn đổi mới cụ thể như thế nào, các bước thực hành ra sao thì Bộ GDĐT sẽ có nghiên cứu phương án, xin quan điểm rộng rãi của người dân; đồng thời phải tham khảo kinh nghiệm quốc tế và căn cứ trên thực tại VN. Nguồn lực quốc gia cho giáo dục cần tập hợp cho cho các trường trọng tâm, trường sư phạm, cho những ngành nghề mà Nhà nước đặc biệt cần, cho các đối tượng chính sách, vùng miền khó khăn.
Để DN không quay lưng với sinh viên ngoài công lập - Vai trò của giáo dục ngoài công lập (NCL) đã được khẳng định. - Dư luận đặt câu hỏi: Nếu giao quyền tự chủ cho các trường trong tuyển sinh, bỏ kỳ thi ĐH thì sẽ dễ dẫn đến bị động, tạo “cơ hội” cho người có tiền, trong khi khép lại cánh cổng ĐH với rất nhiều HS nghèo? Ông lý giải điều này ra sao? - Đề án khẳng định sẽ đổi mới phương thức tuyển sinh đại học theo hướng phối hợp kết quả học tập phổ quát và đề nghị của ngành đào tạo.
Ông Bùi Mạnh Nhị - Vụ trưởng Vụ TCCB, Bộ GDĐT. Ngoài GD phổ biến, đề án đặc biệt nhấn mạnh đến GD nghề nghiệp và GD đại học. Đổi mới đua phải theo hướng thiết thực, hiệu quả, có thể Sử dụng kết quả học tập THPT để làm một trong những cứ cho các cơ sở GD đại học tổ chức xét tuyển hoặc thi tuyển theo ngành nghề đào tạo.
Bậc THCS từ 13 môn học và 3 hoạt động giảm xuống còn 8 môn học và 4 hoạt động. Sẽ có một chương trình đào tạo khung, nhưng mỗi cơ sở đào tạo sẽ có chương trình đào tạo đặc thù riêng: Đặc thù về ngành nghề, đặc thù về mối quan hệ với các cơ sở sản xuất kinh doanh.
Nhưng song song chương trình khung đó cũng dành “phần mềm” để mỗi vùng miền, mỗi cơ sở GD có thể dựa vào đặc điểm địa phương, hay lứa tổi, tâm sinh lý học sinh… để cụ thể hóa, phát triển các chương trình đào tạo cho thích hợp.
HS có thể tuyển lựa học các môn thể thao trong số các môn như: Chạy, điền kinh, bóng bàn, cầu lông, bóng chyền, bóng rổ, nhảy cao, bóng đá, bơi lội… Đối với các môn học về mỹ thuật, HS có thể chọn lọc học vẽ, nhạc, ca hát hay múa… Việc kiến lập một môi trường mở trong GD là khôn xiết cần thiết, để tạo cho các em tiếp cận theo đúng thị hiếu, tạo nên hiệu quả đào tạo cao hơn, thực chất hơn.
Ông có thể cho biết sự đổi thay các nội dung này trong đề án? - Việc đổi mới chương trình SGK, thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học thì sau năm 2015 chúng ta mới thực hiện.
Chương trình học đi kèm SGK mới sau năm 2015 chủ trương giảm mạnh các đầu môn học để mỗi học kỳ HS học cùng một lúc không quá 8 môn học. Về liên thông giữa các phương thức đào tạo, lâu nay, Chẳng hạn giữa GD phổ thông với dạy nghề, giữa trung cấp chuyên nghiệp với trung cấp nghề luôn có khoảng cách.
Một gia đình mà cha mẹ không kiểu mẫu trong cách sống thì chẳng thể tác động tốt đến giáo dục hình thành tư cách con cái. Thứ hai là phải “mở” về hình thức đào tạo.
Trong đề án đổi mới GD, quốc gia có một số định hướng rất cụ thể cho GD NCL. Định hướng mà đề án hướng tới là giáo dục NCL chất lượng cao. Nhiều nước trên TG đã làm rồi.
Tôi tán thành với quan điểm của một số lãnh đạo các trường ĐH rằng “tự chủ thì rất mừng nhưng cũng rất lo”. Hiện nay, phải xây dựng các chương trình liên thông với nhau để khi học xong THCS cũng có thể bước sang học nghề, hoặc từ học nghề đấu phấn đấu để học lên bậc ĐH. Chương trình GD của họ ngay từ bậc trung học cơ sở đã gắn bó rất chém đẹp với cây cà phê.
Về đổi mới thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH, Bộ GDĐT đang tiến hành nghiên cứu rất cụ thể, căn cơ. Chả hạn cho HS đi tham quan di tích cách mạng, tiếp xúc gặp gỡ với nhân chứng lịch sử … sẽ sinh động và tốt hơn rất nhiều so với việc chỉ truyền thụ kiến thức cho các em qua sách vở, không có thực tế.
Bài toán tổng thể đổi mới đua, tuyển sinh ĐH sẽ được đặt ra một cách căn cơ, kỹ lưỡng trong thời gian tới.
Không biết tự chủ, tự chủ sai qui định đã từng xảy ra, dẫn đến tình trạng đáng buồn ở một số cơ sở GD. Ông có thể lý giải rõ hơn điều này? - Khái niệm “mở” trong GD ở đây rất rộng, gồm mở về nội dung, về hình thức và phương thức đào tạo.
Uy tín, chất lượng đào tạo của các trường đã tạo được niềm tin cho XH chưa? Đối chiếu lại các tiêu chí mà các trường khi thành lập đã cam kết; đối chiếu thực lực với quy mô tuyển sinh, các trường đã thực hiện đúng chưa? Thị trường LĐ luôn biến động, nhưng bản thân các trường NCL lại chỉ chú trọng đến đào tạo một số nghề “hót” như: Kế toán, tài chính, ngân hàng, quản trị kinh doanh… Đến khi thị trường đổi thay, dôi LĐ các ngành này thì các trường trở tay không kịp.
Cụ thể ở bậc tiểu học từ 11 môn học và 3 hoạt động bây giờ giảm xuống còn từ 3-6 môn học và 4 hoạt động sau năm 2015. Nếu yêu cầu phải tăng chất lượng đào tạo, đáp ứng đủ một số tiêu chí mới cho tồn tại thì khác nào đẩy họ tới chỗ càng khó khăn hơn? quan điểm ông như thế nào? - Tôi xin đặt lại câu hỏi: vì sao có trường NCL tiêu chuẩn tuyển sinh rất cao (trường ĐH tư thục Thăng Long- HN; trường ĐH Hoa Sen- TP.
Muốn phát triển được thì cơ sở GD NCL phải khôn xiết để ý nâng cao chất lượng đào tạo, đặc biệt là khối GD chuyên nghiệp và CĐ, ĐH. Nhưng về chủ trương thì dứt khoát phải đổi mới theo hướng kiểm tra năng lực học trò, tăng cường ứng dụng tri thức vào giải quyết tình huống, sự việc cụ thể, thiết thực, hiệu quả.
Thí dụ, đay NCL cũng sẽ được hưởng các chính sách như GV công lập; sinh viên NCL cũng được hưởng các chế độ chính sách ưu tiên, ưu đãi (học bổng, con em gia đình chính sách, người có công…) như đối với các trường công lập. Bậc THPT từ 13 môn học và 5 hoạt động giảm xuống còn từ 3 môn học bắt buộc, 3 môn học tự chọn và 4 hoạt động (lớp 11 và lớp 12). Đề án xác định chương trình phải tinh giản, cơ bản, hiện đại, có sự tích hợp cao ở các lớp dưới, phân hóa dần ở các lớp trên, đặc biệt là phân hóa mạnh ở 3 niên học THPT.
Đổi mới SGK, thi tốt nghiệp THPT sau năm 2015 - Dư luận đang đặc biệt quan hoài tới việc đổi mới chương trình SGK, thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học. Tôi lấy thí dụ: chẳng thể đòi hỏi HS ở các vùng miền núi, vùng khó khăn phải học chương trình y hệt như HS thành thị.
Có một thực tiễn, nhiều người cho rằng tự chủ là làm gì cũng được. Hẳn nhiên, Bộ GDĐT sắp tới sẽ chú ý hơn trong khâu xác định các chỉ tiêu tuyển sinh, hoặc đổi thay phương thức tuyển sinh cho ăn nhập.
C Chuyển sang nền giáo dục mở, linh hoạt - Thưa ông, nội dung “phải chuyển hệ thống giáo dục cứng nhắc sang hệ thống giáo dục mở, linh hoạt đảm bảo liên thông giữa các trình độ và phương thức đào tạo” được đề án nhấn mạnh. Lịch trình thực hiện liên thông phải rõ để HS không phải học lại những gì đã học ở bậc dưới; và biết muốn học tiếp lên bậc cao hơn thì phải làm gì, phải bảo đảm cần trang bị những gì? Nói tóm lại, liên thông là tạo một “sợi dây” hay đường dẫn để đi từ bậc học này đến bậc học kia, từ phương thức đào tạo này sang phương thức đào tạo khác… nhưng đích chung cục phải đạt tới là thực học và thực nghiệm.
Quan điểm của Đảng mà cụ thể ở trong đề án này là phải bảo đảm 3 nguyên lý giáo dục được kết hợp chém đẹp: Nhà trường, gia đình và từng lớp.
Trong mở về nội dung, quốc gia sẽ có chương trình khung nhà nước. Không có chiến lược phát triển dài hơi và đầu tư đúng hướng thì lâm vào hoàn cảnh này là điều thế tất. Có trường lại không biết tự chủ thì mình phải làm những gì, không biết phát huy trí tuệ tập thể, thực hiện dân chủ… thành thử tự chủ biến thái thành ý chí của một đôi người! Tự chủ của các cơ sở GD thực ra là ràng buộc rất lớn về nghĩa vụ đối với từng lớp, đối với cơ quan quản lý.
Có bỏ kỳ thi đại học hay không? - Thưa ông, còn việc tăng cường quyền tự chủ cho các trường, nhất là trong đào tạo, thi? - Đề án xác định quyền tự chủ của các trường, cơ sở GD về: Bộ máy, biên chế, tự chủ về chương trình đào tạo, tự chủ về tài chính… Nhưng giải bài toán thực hành quyền tự chủ này không phải dễ dàng. Giáo dục mở cũng yêu cầu cho HS xúc tiếp với thực tiễn cuộc sống từng lớp, chứ không thể cứ mãi nhồi nhét lý thuyết suông.
Đã là chương trình khung quốc gia thì quơ các cơ sở GD, các bậc học đều phải theo. Nhu cầu đầu ra của bậc học phổ quát có cần HS phải có tri thức chuyên sâu như vậy không? GD phổ biến hiện rải ra quá nhiều môn nhưng đến khi cần phân loại, “phân luồng” HS lại quá khó để thực hiện. - Xin cảm ơn ông! hiện thời, chương trình và SGK hiện hành buộc học trò trong cùng một thời khắc (trong một học kỳ) phải học quá nhiều môn học và các hoạt động.
Số môn học trong chương trình phổ thông sẽ bớt đi, chẳng thể có quá nhiều môn học như hiện thời.
Trong thi sẽ khôn cùng tránh việc kiểm tra trí tưởng, rà sự “trả bài” thuần túy; tăng cường khả năng ứng dụng, hiểu kiến thức của HS.
Cho nên phải cho các trường một “biên độ” để có thể đi sâu phát huy thế mạnh, đặc thù của họ. Sự tích hợp để gắn kết sẽ được chú trọng. Hay như việc GD thể chất, hoặc thẩm mỹ cho học trò: chẳng thể bắt các em buộc chỉ học một số môn nhất thiết, cứng nhắc mà phải cho HS được quyền chọn lọc những môn mình thích, hợp.
Đây là tư tưởng định hướng rất lớn.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét